Ölü Piksel Testi

Ölü piksel testi nasıl yapılır?

Ölü piksel testi, ekranı sırayla tek renkle doldurarak normalde gözden kaçan kusurlu pikselleri görünür hâle getirir. Kalabalık bir masaüstü görüntüsünde fark edilmeyen küçük bir nokta, düz siyah ya da düz beyaz zeminde hemen göze çarpar. Yeni aldığınız bir monitörü, ikinci el bir laptopu veya telefonunuzu bu yöntemle birkaç dakikada kontrol edebilirsiniz.

1. Ekranı yumuşak, kuru bir mikrofiber bezle silin. Toz zerresi ile kusurlu piksel ilk bakışta birbirine çok benzer.
2. Ekran parlaklığını orta-yüksek bir seviyeye getirin; gece ışığı, mavi ışık filtresi gibi renk değiştiren modları geçici olarak kapatın.
3. Testi başlat düğmesine basın. Test tam ekran açılır ve ekranın tamamı tek renge boyanır.
4. Rengi değiştirmek için ekrana tıklayın ya da dokunun, ok tuşlarını veya boşluk tuşunu kullanın. Her renkte ekranı köşeden köşeye, yaklaşık 30–50 cm mesafeden dikkatle tarayın.
5. Elleriniz serbest kalsın istiyorsanız Otomatik modunu açın; renk her 3 saniyede bir kendiliğinden değişir.
6. Testten çıkmak için Esc tuşuna basın. Bulduğunuz noktaların yerini ve hangi renklerde göründüğünü not edin.

Hangi renk neyi gösterir?

Testte dokuz renk bulunur: siyah, beyaz, kırmızı, yeşil, mavi, gri, camgöbeği, macenta ve sarı. Her pikselin kırmızı, yeşil ve mavi olmak üzere üç alt pikseli vardır; renkler bu alt pikselleri ayrı ayrı ve birlikte zorlayacak şekilde seçilmiştir.

Ölü piksel, sıkışmış piksel ve parlak nokta farkı

Bu üç terim sık sık birbirinin yerine kullanılır, ama sorunun düzeltilip düzeltilemeyeceği hangisiyle karşı karşıya olduğunuza bağlıdır.

Tek pikselden büyük, bulanık kenarlı açık lekeler genellikle piksel kusuru değildir. LCD ekranlarda bu tür lekeler basınç izi, katmanlar arasına girmiş toz ya da arka aydınlatma düzensizliğinden kaynaklanabilir. OLED ekranlarda ise uzun süre aynı görüntüyü göstermekten oluşan iz (burn-in) farklı bir sorundur ve bu testte en çok gri zeminde fark edilir.

Kusurlu pikseller neden oluşur?

LCD panellerde her alt pikseli ince film transistör (TFT) adı verilen küçük bir anahtar kontrol eder. Bu transistör üretim sırasında hatalı çıkarsa ya da zamanla bozulursa alt piksel ya hiç açılmaz ya da açık konumda takılı kalır. OLED ekranlarda ise her alt piksel kendi ışığını ürettiği için ışık veren katmandaki bir kusur doğrudan siyah nokta olarak görünür.

Kusurlu pikseller çoğunlukla üretimden kalır ve cihaz yeniyken fark edilir. Darbe, ekrana uygulanan basınç ya da sıvı teması da sonradan yeni kusurlar oluşturabilir. Bu yüzden testi yalnızca satın alırken değil, ekrana bir şey çarptığından şüphelendiğinizde de tekrarlamak faydalıdır.

Monitör, laptop, telefon ve TV’de ekran testi

Monitör ve laptop

Monitör ölü piksel testi için tarayıcıyı test etmek istediğiniz ekranda açın. Birden fazla monitör kullanıyorsanız tarayıcı penceresini önce o ekrana taşıyın, sonra testi başlatın; tam ekran modu pencerenin bulunduğu ekranı kaplar. Windows’ta ölçeklendirme ayarının testi etkilemesi beklenmez, çünkü renk ekranın her pikselini doldurur.

Laptoplarda menteşeye yakın alt kenarı ve köşeleri ayrıca kontrol edin; bu bölgeler bakarken en kolay atlanan yerlerdir. İkinci el bir cihaz alıyorsanız ekran testini klavye ve diğer donanım kontrolleriyle birlikte yapın.

Telefon ve tablet

Telefon ölü piksel testi için sayfayı mobil tarayıcınızda açıp Testi başlat düğmesine dokunun ve renkleri dokunarak değiştirin. Bazı mobil tarayıcılarda adres çubuğu veya sistem çubukları tamamen gizlenmeyebilir; bu durumda telefonu yatay ve dikey çevirerek ekranın kenarlarını ayrı ayrı kontrol edin. Otomatik parlaklığı kapatmak, renklerin daha tutarlı görünmesini sağlar.

Televizyon

Akıllı televizyonun kendi tarayıcısıyla sayfayı açabilir ya da bir bilgisayarı HDMI ile televizyona bağlayıp testi oradan çalıştırabilirsiniz. Bilgisayar bağlıyken televizyonun görüntü ayarlarında ekrana sığdır veya tam piksel benzeri bir seçenek arayın; aşırı tarama (overscan) açıksa görüntünün kenarları kesilir ve kenardaki pikselleri göremezsiniz. Büyük ekranlarda bir sandalyeye oturup bölüm bölüm tarama yapmak daha sağlıklı sonuç verir.

Piksel onarıcı nasıl kullanılır?

Testin içindeki piksel onarıcı, hızla rastgele renkler arasında yanıp sönen küçük bir karedir. Amaç, sıkışmış alt pikseli sürekli açılıp kapanmaya zorlayarak yeniden normal çalışmasını sağlamaktır.

1. Önce ölü piksel testiyle sorunlu noktanın yerini bulun ve hangi renklerde göründüğünü not edin.
2. Piksel onarıcıyı açın ve yanıp sönen kareyi sürükleyerek sıkışmış pikselin tam üzerine getirin.
3. Kareyi 10–30 dakika boyunca orada bırakın. Ekran koruyucunun veya uyku modunun devreye girmediğinden emin olun.
4. Süre dolunca testi yeniden çalıştırıp noktayı kontrol edin. Gerekirse işlemi birkaç kez tekrarlayın.

Piksel onarıcı yalnızca sıkışmış piksellerde işe yarayabilir; hiç ışık vermeyen ölü piksellerde sonuç beklemeyin. Başarı her ekranda farklıdır ve garanti edilemez. Ekrana bastırarak düzeltme gibi fiziksel yöntemleri ve diğer seçenekleri ölü piksel ve sıkışmış piksel nasıl düzeltilir rehberimizde riskleriyle birlikte anlattık.

Garanti ve iade: kusurlu piksel bulursanız

Ekran panellerindeki piksel kusurları için ISO 9241-307 standardı, bir panelde kabul edilebilecek kusurlu piksel sayısına göre sınıflar tanımlar. Üreticiler panellerinin hangi sınıfa uyduğunu ve kaç kusurlu pikseli garanti kapsamında değişim sebebi saydığını kendi politikalarıyla belirler. Bu politikalar marka ve hatta model bazında değişebilir; parlak noktalarla siyah noktalar için farklı sınırlar uygulanması da yaygındır.

• Hemen test edin: Yeni ekranı kutusundan çıkardığınız gün test etmek, iade ve değişim sürecinde elinizi güçlendirir. İnternetten yapılan alışverişlerde cayma hakkı süresini kaçırmamaya dikkat edin.
• Kanıt toplayın: Kusurlu pikseli telefonunuzun kamerasıyla yakından fotoğraflayın. Siyah zemindeki parlak noktalar ve beyaz zemindeki siyah noktalar fotoğrafta daha net çıkar.
• Politikayı okuyun: Üreticinin destek sayfasında piksel politikasını ve garanti koşullarını arayın; belirsizse satıcıya veya üreticinin destek hattına yazılı olarak sorun.
• Konumu belirtin: Başvururken kusurun ekranın neresinde olduğunu ve hangi renklerde göründüğünü açıkça yazın.

Sık görülen durumlar

Gizlilik

Ölü piksel testi tamamen tarayıcınızda çalışır. Ekranınızla ilgili hiçbir bilgi bir sunucuya gönderilmez ve saklanmaz; test yalnızca ekranı renklerle doldurur.

Diğer testler ve rehberler

Ekranı kontrol ettikten sonra tuşları klavye testi ile, dahili kamerayı web kamera testi ile, fare tuşlarını ve çift tıklama sorununu mouse testi ile, hoparlörleri de sağ sol ses testi ile deneyebilirsiniz. İkinci el bir cihaz alıyorsanız ikinci el laptop alırken yapılması gereken testler listesi tüm kontrolleri tek sayfada topluyor.